Στις αρχές του 20ού αιώνα η Ευρώπη βρίσκεται σε ειρήνη και ευημερία. Η «Ωραία Εποχή» είναι απόρροια προηγούμενων σημαντικών ιστορικών γεγονότων και εξελίξεων. Τα δίκτυα που δημιουργούνται και εξελίσσονται διακινούν ανθρώπους και τα προϊόντα τους, υλικά και άυλα. Μέσα σε αυτόν τον πολυεπίπεδο κόσμο εφευρίσκεται η ηχογράφηση και η αναπαραγωγή του ήχου. Οι πρώτες δισκογραφικές εταιρείες στέλνουν κινητά συνεργεία κυριολεκτικά σε όλη την οικουμένη, για να ηχογραφήσουν τοπικούς μουσικούς. Το εύρος του ρεπερτορίου είναι ατελείωτο. Η κοσμοπολίτικη συνθήκη μεγάλων αστικών κέντρων ευνοεί τους πολυστυλισμούς και τις πολυμορφικότητες. Αποικιοκρατία, επαναστάσεις, συρράξεις, προσφυγικά ρεύματα∙ το θέατρο, ο κινηματογράφος, το ραδιόφωνο, η φωτογράφιση, οι περιοδείες από ορχήστρες, αλλά και οι κυκλοφορίες στους πάσης φύσεως εμπορικούς διαύλους, μέσα σε έναν κόσμο που εξελίσσεται δυναμικά και ανισότροπα, διαμορφώνουν ένα σύνθετο πλέγμα από «κέντρα» και «περιφέρειες» σε εναλλασσόμενους ρόλους, που θέτουν τα μουσικά ιδιώματα σε κίνηση, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Τα δίκτυα μέσα στα οποία συμμετέχουν οι ελληνόφωνες μουσικές, συνομιλώντας διαρκώς με τους συνένοικούς τους, είναι μεγαλειώδη. Η δισκογραφία έχει ήδη προσφέρει σημαντικά εργαλεία στην κατανόηση των σχέσεων που αναπτύχθηκαν μεταξύ των «εθνικών» ρεπερτορίων. Αποτέλεσμα της εν εξελίξει έρευνας είναι ο «Kοσμοπολιτισμός στην Ελληνική Ιστορική Δισκογραφία».

Όπως είναι φυσικό, στα μεγάλα αστικά κέντρα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας γύρω από την Μεσόγειο θάλασσα, οι «συνομιλίες» των ελληνόφωνων με τους συνενοίκους τους τουρκόφωνους μουσουλμάνους, καθολικούς ελληνόφωνους, Αρμένηδες, σεφαραδίτες και ασκενάζι Εβραίους, προτεστάντες λεβαντίνους, Ευρωπαίους και Αμερικάνους, υπήρξαν περισσότερο από έντονες. Πολύ συχνά, το εύρος αυτού του δικτύου εκτείνεται στα Βαλκάνια, στην Ανατολική και σε τμήμα ακόμη και της Κεντρικής Ευρώπης. Ιδίως όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ ορθόδοξων και μουσουλμάνων, τα σχετικά τεκμήρια καταδεικνύουν τις μεταξύ τους μουσικές ανταλλαγές και αποσαφηνίζουν μια οικουμένη όπου όλοι συνεισφέρουν στο μεγάλο μουσικό «χωνευτήρι» και όλοι μπορούν να αντλήσουν από αυτό. Και να το επανακαταθέσουν, σε νέα μορφή, με αναδιαμορφωμένο το κείμενό του και το νόημά του, με άλλοτε σαφείς και άλλοτε θολές παραπομπές στο προ-κείμενό του. Μέχρι να το ανασύρει ξανά κάποιος άλλος, μέσα από το «χωνευτήρι», ώστε να γίνεται ξεκάθαρο πως, στην αναδημιουργική και δυναμική αυτή διαδικασία όπου η ρευστότητα κυριαρχεί, τέλος δεν θα υπάρξει. Μια περίπτωση που προέρχεται από τέτοιου τύπου ρεπερτόρια είναι και η παρούσα ηχογράφηση.

Περιλαμβάνει το "Marche de Niyazi et Enver Bey - Hürriyet Marşı" (Εμβατήριο για τον Niyazi και τον Enver Bey - Εμβατήριο ελευθερίας) ή "Mazlumların feryadı" (Η κραυγή των καταπιεσμένων), σε μουσική του Βασίλειου Σιδερή και στίχους του δικηγόρου και υποψηφίου βουλευτή Σμύρνης Αναστασίου Τοκατλόγλου. Ηχογραφήθηκε, για πρώτη φορά, τον Ιούνιο του 1908 στην Κωνσταντινούπολη από την Estudiantina Smyrniote [Σμυρναϊκή Εστουδιαντίνα].

Το τραγούδι αναφέρεται στον Ahmed Niyazi Bey και τον İsmail Enver ή Enver Pasha, μέλη του τουρκικού κόμματος «Ένωση και Πρόοδος» (Committee of Union and Progress), οι οποίοι είχαν ηγετικό ρόλο στην Επανάσταση των Νεότουρκων που ξεκίνησε τον Ιούλιο του 1908.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της ελληνικής εφημερίδας της Σμύρνης Αμάλθεια (αρ. φ. 9070, Δευτέρα 4 (17) Αυγούστου 1908, σελ. 2), το εμβατήριο «προς τιμήν του κομιτάτου» παρουσιάστηκε «εν μέσω πανηγυρικών διαδηλώσεων» που έλαβαν χώρα κατά τη μετονομασία του «καφενείου Παρισίων» σε «καφενείον του Συντάγματος», ενώπιον 1500 θαμώνων, το βράδυ της πρώτης Αυγούστου 1908. Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης ότι: «Οθωμανός τις εξεφώνησεν ακολούθως θερμότατον υπέρ της πατρίδος λόγον συστήσας την κατάργησιν πάσης διακρίσεως εις εθνικότητα. Μετά ταύτα αξιωματικός προσεφώνησεν υπενθυμίσας την πρώτην εσπέραν του Συντάγματος και τας γενομένας εν τω καφενείω ενθουσιώδεις σκηνάς.»

Στην ιστορική δισκογραφία εντοπίζονται άλλες τρεις μεταγενέστερες ηχογραφήσεις:

– "Mazlumların feryadı mahvetti istibadi", İbrahim Efendi, Κωνσταντινούπολη, 26 Φεβρουαρίου 1909 (Gramophone 12260 b – 6-12223, Zonophone X-4-102072 και Victor 63061-B).
– "Mazlumların feryadı", Karakaş Efendi, Κωνσταντινούπολη, 8 Μαρτίου 1909 (Gramophone 12393 b – 6-12357 και Zonophone X-6-102150).
– "Mazlumların Feryadı", Ertuğrul Yatı Orkestrası (Orchestre du Yacht İmperial "Erthogroul") υπό τη διεύθυνση του Mr. Lange (Paul Lange), Κωνσταντινούπολη, 1911 (Favorite 1-53207).

Σημειώνουμε, επίσης, άλλες τρεις ηχογραφήσεις με στίχους στη λαντίνο (ladino), δηλαδή, στην ισπανο-εβραϊκή διάλεκτο των σεφαραδιτών Εβραίων, οι οποίες πιθανόν να σχετίζονται με το εν λόγω τραγούδι. Για καμία, όμως, δεν έχει εντοπιστεί ηχητικό υλικό:

– "Huriet Espagnol", Haim Effende, Κωνσταντινούπολη, 1908-1909 (Odeon XC 2011 – 54630).
– "Todos koran para ver a Niyazi i Enver Bey", Θεσσαλονίκη, Μάιος - Σεπτέμβριος 1909 (Odeon 46280).
– "Los eros Niyazi i Enver Bey", Jacob Algava, Θεσσαλονίκη, Μάιος - Σεπτέμβριος 1909 (Odeon 46282).

Η παρτιτούρα του τραγουδιού, για φωνή και πιάνο, με τον τίτλο "Mazloumlarin feriadi" εκδόθηκε στην Κωνσταντινούπολη από τις εκδόσεις Σ. Χρηστίδη με αριθμό S. 278 C. Επίσης, στον ιστότοπο Dîvân Makam (βλ. εδώ) υπάρχουν αναρτημένες δύο παρτιτούρες του τραγουδιού, σύμφωνα με τις οποίες ο συνθέτης είναι άγνωστος και οι στίχοι αποδίδονται στον İzzet Bey (Kolağası).