Σύμφωνα με την παρτιτούρα που εκδόθηκε από τον οίκο Moderne καθώς και από τον οίκο Χρηστίδη στην Κωνσταντινούπολη (Καλυβιώτης 2025: 96), το τραγούδι είναι σύνθεση του Ανδρέα Μαστρεκίνη σε στίχους του Αντώνη Νίκα.

Παραπέμπει στη Μικρασιατική Εκστρατεία (1919-1922) και αποτυπώνει το κλίμα εθνικής έξαρσης που προκάλεσε η απόβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη τον Μάιο του 1919. Ενδεικτικοί είναι οι στίχοι του ρεφρέν:

Έλα να σμίξωμε τα δυο, παλιά μου φιληνάδα
όπως η Σμύρνη έσμιξε μαζί με την Ελλάδα
όρκο σου κάμνω στο σταυρό, στον ήλιο και στ' αστέρια
η Σμύρνη δεν θα φύγει πια απ' τα δικά μας χέρια

Έλα να ζήσωμε τα δυο σε φτωχικό παλάτι
αφού μέσα στην Πόλη μας ήρθε το ευζωνάκι
μην αρνηθείς τους όρκους μας που είπες στην Παναγιά
τους γάμους μας να κάμωμε μες στην Αγιά Σοφιά

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα συλλεχθέντα στοιχεία, το τραγούδι ηχογραφήθηκε άλλες τρεις φορές στην ιστορική ελληνική δισκογραφία:

– «Πολίτισσα καμωματού», Ελληνική Εστουδιαντίνα (και Γιώργος Βιδάλης), Κωνσταντινούπολη, 1920-1921 (Orfeon S 3137 – 12931).
– «Σμυρνιοτοπούλα και Πολίτισσα», Μαρία Σμυρναία, Κάμντεν, Νέα Υερσέη, 14 Απριλίου 1922 (Victor B-26414 – 73338).
– «Πολίτισσα καμωματού (Σμυρνιές και Πολίτισσες)», Κυρία Κούλα, ΗΠΑ, 1922 (Panhellenion 8029).

Μία άλλη μορφή του τραγουδιού, ωστόσο, με εντελώς διαφορετικούς στίχους του Αντώνη Βώττη, κυκλοφόρησε σε παρτιτούρα πιθανόν προγενέστερα από την παρούσα, πατριωτικού περιεχομένου, εκδοχή του.

Συγκεκριμένα, από τον οίκο Μ. Καζάζη εκδόθηκε στην Αθήνα το 1919 παρτιτούρα με τον τίτλο «Ο μόρτης», η οποία περιέχει το ίδιο μουσικό κείμενο με την παρούσα ηχογράφηση. Σύμφωνα με την παραπάνω πηγή, αυτή η εκδοχή του τραγουδιού προέρχεται από την επιθεώρηση «Παπαγάλος του 1919», σε κείμενο – στίχους του Αντώνη Βώττη και μουσική του Ανδρέα Μαστρεκίνη. Το έργο έκανε πρεμιέρα στις 18 Ιουνίου 1919 στο θέατρο Αλάμπρα από τον θίασο Ροζαλίας Νίκα – Εδμόνδου Φυρστ.

Εντοπίζεται άλλη μία παρτιτούρα με τον τίτλο «Ο μόρτης» σε μουσική του Ανδρέα μαστρεκίνη, η οποία κυκλοφόρησε από τον οίκο J. D'Andria στην Κωνσταντινούπολη. Σε αυτή αυτή την έκδοση ως στιχουργός εμφανίζεται ο Γ. Μακρής.

Ο Αριστομένης Καλυβιώτης (Καλυβιώτης 2025: 92) εντόπισε άλλη μία εκδοχή του τραγουδιού σε μεμονωμένη σελίδα, με τον τίτλο «Τα νεώτερα τραγούδια». Αναφέρει σχετικά:

«Δεν έχει χρονολογία και πιθανόν να ήταν το οπισθόφυλλο κάποιου πολυσέλιδου λαϊκού φυλλαδίου. Ίσως όμως και να ήταν το πρόγραμμα θεατρικής παράστασης, από την οποία προέρχονται τα τραγούδια. Το περίεργο είναι ότι οι στίχοι του συγκεκριμένου τραγουδιού είναι χωρισμένοι στα δύο, έτσι ώστε να εμφανίζονται σαν δύο διαφορετικά τραγούδια! Το πρώτο έχει τίτλο "Ο μόρτης" και στίχους τους παρακάτω:

Σμυρνιοτοπούλα μου τρελή σαν το κεράκι λιώνω,
κι' όσο μ' αρνιέσαι άσπλαχνη απ' την αγάπη λιώνω.
Έλα να σμίξομε τα δυο γλυκιά μου φιλενάδα,
να πούμε λόγια ερωτικά ωραία μου φρεγάδα,
κι' όρκο σου κάνω στο σταυρό στον Ήλιο και στα αστέρια,
αντάμα να πεθάνουμε με σταυρωμένα χέρια.

Αμέσως συνεχίζεται σαν διαφορετικό τραγούδι με τον τίτλο "Πολίτισσα καμωματού" και δύο ακόμα στροφές:

Πολίτισσα καμωματού σαν το κεράκι λιώνω,
κι' όταν τραβιέσαι από εμέ, απ' το μεράκι λιώνω.
Έλα να σμίξουμε τα δυο σε φτωχικό κονάκι,
στην πόλη που μας μπήκε χθες ακόμη το ευζονάκι,
και μη ξεχνάς το τάξιμο πόχω στην Παναγία,
τους γάμους μας θα κάνουμε μεσ' την αγιά Μαρίνα.

Το στήθος μου κατήντησε βασάνων κατοικία,
απ' τον πολύ τον έρωτα πόχω για κάθε μία,
προχθές αγάπησα πιστά μία Σαμιοτοπούλα,
σήμερα μιά Πολίτισσα και μία Θρακοπούλα,
το τι τραβά η καρδούλα μου ένας Θεός το ξέρει,
όσες καινούργιες έρχονται από τα ξένα μέρη.»

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η προσαρμογή στίχων, με θεματολογία σχετική με την επικαιρότητα της εποχής (πολιτική, κοινωνική, στρατιωτική κ.ά.), σε δημοφιλείς μελωδίες, ελληνικής ή αλλοδαπής προέλευσης, καταγράφεται συχνά τόσο στο ελληνικό τραγούδι (βλ. ενδεικτικά εδώ και εδώ) όσο και στο μουσικό θέατρο (βλ. ενδεικτικά εδώ και εδώ). Σημειώνει σχετικά ο Νίκος Διονυσόπουλος (2009: 165): «Είναι κοινός τόπος ότι πάντα, σε αυτές τις περιπτώσεις, επιλέγονται τραγούδια και εύκολες μελωδίες του συρμού, οι οποίες λειτουργούν ως οικείο και καταλυτικό υπόβαθρο στα επίκαιρα στιχουργήματα, με στόχο τη μεγαλύτερη εμβέλεια και ευκολότερη διάδοσή τους.»